Gezonde sportomgeving

Een hockeyvereniging is een belangrijke sportieve en sociale ontmoetingsplaats. Het sporten draagt bij aan een gezonde leefstijl, een gezond gewicht en minder stress. Bij sporten en bewegen hoort uiteraard ook een gezonde sportomgeving: een rookvrij sportterrein waar gezonde voeding en verantwoorde alcoholgebruik de norm zijn.

Nationaal Preventieakkoord
In 2018 is het Nationaal Preventieakkoord gesloten. Het doel van het akkoord is om de gezondheid van Nederlanders te verbeteren door roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik tegen te gaan. Meer dan 70 organisaties zetten zich hiervoor in. Ook voor sportverenigingen zijn doelen beschreven:

  • In 2040 biedt minimaal 80% van de sportverenigingen met een eigen kantine/accommodatie een gezonde sportomgeving.
  • In 2020 hebben 2.500 sportverenigingen een gezonder aanbod in sportkantines; 40% daarvan zal minimaal op niveau Brons zijn volgens de criteria van het Voedingscentrum.
  • In 2025 maken alle sportverenigingen die alcohol verstrekken gebruik van een e-learning ‘Verantwoorde verstrekking’.
  • In 2020 zijn 2.500 sportverenigingen rookvrij. Dit betekent dat de sportterreinen rookvrij zijn of dat afspraken zijn gemaakt zodat kinderen niet meer in aanraking komen met roken.

De drie deelakkoorden van het Nationaal Preventieakkoord hebben betrekking op de volgende onderwerpen: roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik.

Rookvrije hockeyvereniging

De sport wordt rookvrij. Wen er maar aan.
Vrijdag 24 juni 2022 start de campagne ‘De sport wordt rookvrij. Wen er maar aan.’ waarin bekende sporters vragen om een rookvrije sport. Inmiddels staan meer dan 2000 sportverenigingen geregistreerd als rookvrij. Het doel is om een volledig rookvrije sportomgeving te hebben in 2025. De campagne is een samenwerking van NOC*NSF (met en namens de sportbonden) en de Rookvrije Generatie, een initiatief van de Hartstichting, KWF en Longfonds.

Met een rookvrij sportterrein geeft een sportvereniging het goede voorbeeld aan kinderen. De vereniging draagt met alle staf, ouders en supporters uit dat niet-roken de norm is, waardoor kinderen minder snel zelf gaan roken. De KNHB heeft de ambitie om een gezonde, sportieve leefomgeving voor kinderen te bevorderen. Daarom onderstrepen we het belang van een rookvrije generatie en stimuleren en ondersteunen we hockeyverenigingen om rookvrij te worden.

Rookvrij betekent dat de sportterreinen volledig rookvrij zijn of dat er rookafspraken zijn gemaakt waardoor kinderen niet meer in aanraking komen met roken. Ook binnen hockey zijn steeds meer verenigingen en evenementen volledig rookvrij. In september 2021 zijn 256 hockeyvereniging (volledig) rookvrij. Dat is ruim 79% van alle hockeyverenigingen. Hiervan zijn 143 verenigingen geheel rookvrij en 113 gedeeltelijk rookvrij.

Aan de slag
Is jouw vereniging nog niet (volledig) rookvrij en wil je hiermee aan de slag? Er zijn gratis ondersteunende materialen beschikbaar, zoals een flyer, de rookvrijbordjes en een stappenplan. Ook zijn er voorbeeldteksten voor nieuwsbrieven en de website of een filmpje dat je kunt gebruiken. Download de toolkit.

HCM Arnhem is één van de verenigingen die volledig rookvrij is. In 2018 wonnen zij de Rookvrije Generatie Awards. Ben je nieuwsgierig hoe HCM Arnhem hun accommodatie rookvrij heeft gemaakt? Lees hun aanpak en tips in het artikel: ‘HCM Arnhem heeft rookvrij sportpark’ of bekijk de video.

Vragen
Heb je een vraag? Neem dan gerust contact op per e-mail: sport@rookvrijegeneratie.nl  of bel met 070 – 315 56 26 (maandag t/m donderdag van 9.00 tot 17.00 uur).

Rookvrije Generatie
De Hartstichting heeft samen met KWF Kankerbestrijding en het Longfonds het initiatief genomen voor de beweging ‘op weg naar een Rookvrije Generatie’. Samen met een groeiend aantal partijen en personen, waaronder de KNHB, KNVB en KNKV werken ze toe naar een samenleving waarin opgroeiende kinderen worden beschermd tegen tabaksrook en de verleiding om te gaan roken.

Tabaks- en rookwarenwet
Verenigen die nog niet (volledig) rookvrij zijn, hebben wel te maken met de tabaks- en rookwarenwet. Naast een rookverbod op de werkplek en in openbare gebouwen en ruimtes geldt er sinds 10 oktober 2014 ook een rookverbod voor de hele horeca.

Artikelen

Gezond voedingsaanbod

Een gezonde voedingskeuze is onlosmakelijk verbonden met sport en bewegen, voor jong en oud, en een gezond aanbod van eten en drinken past daarom bij de sportieve en maatschappelijke functie van de sportvereniging. De KNHB is zich bewust van het belang van een gezonde leefstijl. Na afloop van het hockeyen komt een groot deel van de hockeyers samen in het clubhuis om wat te eten en te drinken. Het huidige assortiment in de meerderheid van de clubhuizen biedt echter nog onvoldoende gezonde alternatieven.
Het inrichten van een Gezonde Sportkantine bij hockeyverenigingen, waarbij een gezond alternatief wordt geboden, brengt daar verandering in. In samenwerking met onder andere JOGG-Teamfit werkt de KNHB daarom aan verdere bewustwording op dit thema door verenigingen te inspireren en te motiveren een gezond en divers assortiment aan te bieden.

Richtlijn Eetomgevingen
Bij het Voedingscentrum weten ze uit onderzoek en jarenlange ervaring dat keuzes voor eten en drinken grotendeels worden gemaakt uit gewoonte en wat makkelijk te verkrijgen is. Het aanbod bepaalt de vraag. Als ook gezonde producten voor het grijpen liggen, gaan mensen andere keuzes maken. Zeker als in de presentatie de gezonde keuze voorrang krijgt. Kleine aanpassingen in het aanbod kunnen zo grote veranderingen teweeg brengen in de vraag.

Vanuit die kennis over voeding en gedrag heeft het Voedingscentrum de Richtlijn Eetomgevingen voor sportlocaties en -evenementen opgesteld.

Checklist
Voorheen werden de prestaties van een vereniging beoordeeld op basis van drie niveaus: brons, zilver en goud. De nieuwe Richtlijn Eetomgevingen van het Voedingscentrum is omgezet in een wat minder rigide checklist op basis waarvan verenigingen hun voedingsaanbod stap voor stap gezonder kunnen maken.

Wil je jullie sportkantine ook gezonder maken? Ga aan de slag met de checklist en laat JOGG-Teamfit je op weg helpen.

Goede voorbeelden
Hockeyvereniging Meerssen heeft een deal gemaakt met de plaatselijke groenteboer, VHC Twello greep de kans die het nieuwe clubhuis hen bood aan en ook hdm pakt de Gezonde Sportkantine voortvarend aan. Laat je inspireren door deze en andere verenigingen en lees hun best practices! Het verhaal van hdm en hun samenwerking met JOGG-Teamfit kun je bekijken in het webinar ‘Gezond voedingsaanbod’.

Vragen
Heb je vragen of wil je verder praten met iemand van de KNHB? Eline van Zinnicq Bergmann is het aanspreekpunt  via (030) 307 76 72 of eline.van.zinnicq@knhb.nl

Artikelen

Verantwoord alcoholbeleid

Iedere vereniging beschikt over een bar. Een goede invulling geven aan de wetten, plichten en normen rond de bar en alcohol vraagt aandacht en kennis van zaken. We gaan hier in op onder andere de regelingen rond het schenken van alcohol.

Alcoholwet
Op 1 juli 2021 is de Drank- en Horecawet aangepast naar de Alcoholwet. Hierin is een aantal wijzigingen opgenomen. Voor sportaanbieders is met name van belang dat het wederverstrekken van alcohol nu strafbaar is. Dit betekent dat het strafbaar is voor een volwassene om alcoholhoudende drank te kopen en deze drank dan door te geven aan een minderjarige. Naast dat de minderjarige en de aanbieder van alcohol een boete krijgen voor wederverstrekking, ontvangt de volwassene een boete voor het doorgeven van een alcoholhoudende drank.

E-learning ‘Verantwoord alcohol schenken’
De Alcoholwet vereist dat er altijd een barvrijwilliger aanwezig is die de e-learning ‘Verantwoord alcohol schenken’ succesvol heeft afgerond dan wel het diploma Sociale Hygiëne heeft behaald. De e-learning is speciaal ontwikkeld voor barvrijwilligers van sportverenigingen. Met de juiste kennis kunnen zij goed beslagen ten ijs komen in verschillende situaties

Hoe werkt de e-learning ‘Verantwoord alcohol schenken?
De e-learning ‘Verantwoord alcohol schenken’ is op de site van NOC*NSF terug te vinden. In drie modules leer je welke regels er gelden voor verantwoorde alcoholverstrekking, hoe je moet reageren in lastige situaties en vooral hoe je kunt voorkomen dat er alcohol wordt geschonken aan minderjarigen of dronken personen. De modules worden afgesloten met een toets. Loop de modules door, maak een gratis account aan en haal jouw certificaat!

Verantwoord alcohol schenken in clubhuizen
De Alcoholwet biedt zowel sportverenigingen als gemeenten de kans een extra impuls te geven aan een verantwoord schenkbeleid in de sportkantine. Alhoewel de overlast als gevolg van alcoholmisbruik in sportverenigingen gering is, vormt de wet een goede gelegenheid om de naleving van leeftijdsgrenzen te verbeteren. De sport neemt duidelijk stelling waar het gaat om alcoholgebruik onder de achttien jaar. Alcohol schenken aan jongeren onder de achttien jaar kan en mag absoluut niet plaatsvinden in de sportkantine. Ook het voorkomen van rijden onder invloed vanuit sportvereniging is een thema dat extra aandacht verdient.

Vanuit NOC*NSF en andere organisaties zijn diverse ondersteuningsinstrumenten beschikbaar die zowel de sportvereniging als de gemeente kunnen helpen een verantwoord schenkbeleid te realiseren. De KNHB raadt verenigingen en gemeenten aan om gebruik te maken van de deze ondersteuningsinstrumenten. Bij verenigingen die een actief alcoholbeleid voeren en gebruik maken van de beschikbare ondersteuningsinstrumenten worden nauwelijks overtredingen geconstateerd.

De KNHB publiceerde een artikel over alcoholbeleid tijdens toernooien en er is een alcoholprotocol beschikbaar voor hockeyfeesten. Het protocol is ontwikkeld op basis van de ervaringen van hockeyvereniging Kampong en is mede tot stand gekomen met inbreng van het Trimbosinstituut. Je vind het protocol in het artikel hieronder. In de download vind je ook de checklist Drank en Horecawet.

NIX18 campagne
Nog steeds kunnen 4 op de 5 jongeren onder de 18 jaar alcohol krijgen op de sportvereniging. Op 6 september 2021 wordt daarom de NIX18 campagne in de sport gelanceerd om de naleving op de leeftijdsgrens te verbeteren. Het NIX18 pakket, met ondersteunende materialen, is vanaf augustus te bestellen via NIX18.nl. Gebruik deze materialen op de vereniging en laat zien dat NIX de afspraak is. Geef met het bestuur het goede voorbeeld. Stel richtlijnen op hoe je als vereniging met alcohol omgaat en communiceer die binnen de vereniging. Teken de NIX18-belofte en maak daar een mooi moment van. Zo dragen jullie uit dat NIX de afspraak is.

Bestuursreglement (in kader Alcoholwet)
Een vereniging die een vergunning aanvraagt bij de gemeente moet een bestuursreglement overleggen. Het bestuursreglement waarborgt de verantwoorde verstrekking van alcohol in de kantine. In het bestuursreglement staat onder andere op welke tijden er in de kantine alcohol geschonken wordt en welke interne werkafspraken zijn gemaakt in de vorm van huis- en gedragsregels. Ook de wijze waarop wordt toegezien op de naleving van de regels is in het bestuursreglement opgenomen.

In artikel 10 is een paracommercieel beding opgenomen. Omdat er op het punt van paracommercie niet langer een overeenkomst is met het Bedrijfschap Horeca en catering is dit artikel niet meer noodzakelijk. Echter gemeenten kunnen dit wel als een aanvullende eis stellen ter bescherming van de lokale horeca. Artikel 10 kan dan gebruikt worden.

Downloads

HC VERS

Om verenigingen te stimuleren aan de slag te gaan met een gezonde sportomgeving deed de KNHB in maart 2020 een oproep onder de verenigingen om zich aan te melden voor het HC VERS-programma. Tijdens het programma staat een verantwoord assortiment centraal, maar is er ook aandacht voor roken, alcohol en uitstraling en gastvrijheid van het clubhuis.

HC Etten-Leur en NHC de IJssel  
Op basis van de motivatie van de verenigingen die zich aangemeld hebben, zijn HC Etten-Leur en NHC de IJssel geselecteerd om deel te nemen aan het HC VERS-programma. Beide verenigingen worden hierbij ondersteund door een verenigingscoach vanuit JOGG Teamfit. Deze coach helpt hen bij het opzetten, implementeren en borgen van het samen opgestelde plan.

Ondanks Covid-19 heeft HC Etten-Leur afgelopen jaar niet stil gezeten en hebben ze vier topprestatiebadges behaald! In onderstaande video kun je zien en horen hoe zij dit samen met JOGG Teamfit hebben aangepakt. Of lees hier hoe HC Etten-Leur aan de slag is gegaan.

Informatie 
is jouw vereniging niet geselecteerd maar wil je wel aan de slag met een gezonde sportomgeving en heb je hierover vragen, neem dan contact op met Eline van Zinnicq Bergmann via 030 – 307 76 72 of eline.van.zinnicq@knhb.nl

JOGG-Teamfit

Om verenigingen te ondersteunen in hun weg naar een gezondere sportomgeving werkt de KNHB samen met JOGG.

JOGG werkt hard aan een maatschappij waarin álle kinderen en jongeren gezond kunnen opgroeien. Dat doet JOGG door de omgeving waarin kinderen veel komen gezonder te maken. Teamfit is de werkwijze waarmee JOGG zich inzet voor een gezondere sportomgeving. Hierbij is er aandacht voor gezonder voedingsaanbod, rookvrije sportterreinen en verantwoord alcoholbeleid. Een JOGG-Teamfit coach begeleidt sportlocaties en –evenementen kosteloos en geeft daarbij praktische tips en tools. Dit doen we samen met o.a. NOC*NSF, het Voedingscentrum, de Rookvrije Generatie, sportbonden en gemeenten. Lees hier hoe HC Haarlem aan de slag is gegaan met een gezonder aanbod.

Wil je meer weten over Teamfit? Bekijk de video of check de website.

Webinar ‘Gezond voedingsaanbod’
Op 24 september 2020 organiseerde de KNHB samen met Teamfit en hockeyvereniging hdm een webinar. HDM beschikt namelijk over het predicaat Zilveren Sportkantine. Waarom heeft HDM dit predicaat ontvangen, hoe hebben zij dit bewerkstelligd, wat bieden zij aan en welke rol heeft de JOGG-Teamfit coach hierbij gespeeld? Op deze en vele andere vragen over een gezonder voedingsaanbod werd antwoord gegeven. Hieronder kun je het webinar terugkijken (het webinar begint bij 6 minuten en 55 seconden).

Let op: in dit webinar wordt over een oude werkwijze van JOGG-Teamfit gesproken. Wil je meer informatie over de werkwijze die vanaf 2021 door JOGG-Teamfit wordt gehanteerd? Lees hier meer over hun werkwijze. 

Deel deze pagina