Hockeytechnieken: het hockeykompas

Drie uitgangspunten bij het ontwikkelen van het hockeykompas:

1. De spelers zijn in staat om rondom het lichaam vrij te kunnen hockeyen;

2. De spelers leren de juiste grip bij de techniek;

3. De spelers kunnen de techniek eenvoudig uitvoeren, passend bij het individu.

Binnen het hockeykompas kunnen alle technieken geplaatst worden. Bij de 30 basistechnieken die geplaatst zijn in het kompas:

1. Wordt de methodische lijn van technieken zichtbaar van makkelijk naar moeilijk;

2. Wordt de grip en balpositie helder weergegeven;

3. Wordt het meest gebruikelijke bereik (afstand waarvoor de techniek gebruikt wordt) van pass- en scoringstechnieken weergegeven;

4. Wordt per techniek aangegeven welke richtingen je de bal kan passen/drijven en uit welke richtingen je de bal kan ontvangen;

5. Kan worden bepaald welke technieken nodig zijn om alle ruimten om je lichaam te

   bespelen.

Bij het lezen van het kompas is het belangrijk om te weten dat de speler in het midden altijd met zijn gezicht richting het noorden staat (zie afbeelding 2). Vanuit deze positie kunnen alle technieken in het kompas geplaatst worden. Bij het passen, drijven, scoren, passeren en afpakken wordt geredeneerd van de speler af: de ‘forehand push (uit stand)’ speel je richting NW-W of W-ZW (zie afbeelding 2). Bij het aannemen wordt geredeneerd naar de speler toe: bij de forehand aanname (zie afbeelding 3) wordt een bal aangenomen uit één van de richtingen tussen O (oost) en W (west). Tot slot zie je bij alle technieken waarbij de bal gespeeld wordt een blauwe en rode lijn om het kompas (zie afbeelding 2). Deze lijn geeft de gebruikelijke afstand die de bal kan overbruggen met de betreffende techniek. Een forehand push (uit stand) wordt gebruikt voor afstanden tot 20 meter, terwijl een forehand flats over het algemeen gebruikt wordt om 20 meter of verder te overbruggen.

Eén techniek kan gebruikt worden om naar verschillende richtingen te spelen: met bijvoorbeeld een forehand push kan rechtdoor (N-NW) of naar een links of rechts (NO-O of W-NW) worden gespeeld. Maar een forehand push naar rechts (NO-O) is veel moeilijker dan een forehand push naar links (W-NW). Om de moeilijkheidsgraad in het kompas weer te geven, wordt er gebruik gemaakt van de kleuren groen, geel en rood (zie afbeelding 4). De groene variant is het eenvoudigst en de rode variant het moeilijkst. Op deze manier wordt de methodische lijn van elke techniek zichtbaar. Dit kun je gebruiken bij het aanleren van verschillende technieken en om te bepalen welke technieken voor welke positie het meest belangrijk zijn. Bij het aanleren van de technieken kun je ook achterhalen welke techniek, voor welke type pass of aanname het meest geschikt is. Een voorbeeld is het aannemen van de bal: komt de bal van rechts (O) is het makkelijker om de bal aan te nemen op de backhand, voorbij je lichaam (zie afbeelding 5), dan op de forehand rechts naast je lichaam (zie afbeelding 6). Wil je nog een stap verder gaan? Neem dan een ‘leeg kompas’ en ga op basis van de vlakken een lijn maken van makkelijk naar moeilijk voor het spelen en aannemen van de bal in alle‘windrichtingen’.

Bij elk kompas wordt ook de grip weergegeven (afbeelding 9). De grip is een zeer essentieel onderdeel van een techniek en een verkeerde technische uitvoering komt vaak door een verkeerde grip. Als je bijvoorbeeld een verkeerde grip hebt bij de indian dribble, dan gaat het lichaam compenseren en/of een andere houding aannemen. Dit is niet efficiënt. Het is daarom van cruciaal belang dat er zo vroeg mogelijk wordt begonnen met het aanleren van de juiste grepen. Spelers hebben daar hun hele hockey carrière plezier van, gaan technieken sneller beheersen en krijgen hierdoor makkelijk(er) toegang tot ruimte om hun heen. Bovendien zorgt een goede grip voor een efficiëntere uitvoering van een techniek, wat weer ten goede komt aan de handelingssnelheid van een speler.

Om het kompas compleet te maken, is ook de voetenstand en balpositie toegevoegd per techniek (afbeelding 9). Zowel de voetenstanden als de balposities geven een ideaalbeeld weer. Aangezien de meeste technieken in beweging worden uitgevoerd, kan het natuurlijk voorkomen dat de voeten in een andere positie staan. Zowel de voetenstand als de balpositie zijn dus richtlijnen om de bal te spelen of te ontvangen. Opvallend detail: De bal kan het eenvoudigst vanaf de beste balpositie worden gespeeld als de juiste grip wordt toegepast.

Het kompas kan ook worden gebruikt bij het analyseren van technieken. Het geeft een heldere samenvatting van de grip, balpositie en voetenstand die een belangrijke rol spelen in de juiste uitvoering van technieken. Hierdoor kunnen fouten worden herkend en wordt in een oogopslag inzichtelijk wat er nodig is om tot de juiste uitvoering van een techniek te komen. Om trainers/coaches te ondersteunen bij het gebruik van het kompas en om de technieken op een goede manier aan te leren zijn filmpjes van de belangrijkste basistechnieken gemaakt. Deze filmpjes zijn hier te vinden. Daar vind je ook de hockeykompassen die zijn ontwikkeld.